ارزیابی کیفی مناقصهگران (آیین نامه اجرایی بند (ج) ماده ۱۲ قانون برگزاری مناقصات)
فصل اول – کلیات
ماده ۱ فصل اول – هدف از ارزیابی کیفی :
۱.افزایش کارایی مناقصه
۲.تضمین کیفیت خدمات و کالاها
۳.به کارگیری مناقصه گران توانمند و با سابقه
۴.ایجاد محیط رقابت کیفی برای توسعه فعالیت های اقتصادی
فصل دوم – فرآیندها،نقشها و روش ها
ماده ۴ فصل دوم – وظایف ارزیابی کیفی مناقصهگران که بر عهدهی مسئول کمیته فنی و بازرگانی میباشد :
۱. بررسی کفایت و تایید گزارش شناخت
گزارش شناخت : در ارزیابی کارهای پیمانکاری یا تامین کالا با برآورد بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط، تهیه گزارش شناخت پروژه ضروری است. این گزارش باید به همراه استعلام به متقاضیان ارائه شود. گزارش شناخت پروژه شامل موارد زیر میباشد :
۱. عنوان،مشخصات کلی،اهداف کیفی و کمی پروژه
(اهداف کمی،اهدافی هستن که با عدد، درصد، زمان، مقدار یا آمار سنجیده میشن.مثال:افزایش فروش به میزان ۳۰٪، کاهش زمان پاسخگویی از ۵ روز به ۲ روز، جذب ۱۰۰ مشتری جدید، راهاندازی CRM برای ۵۰ کاربر، کاهش خطاهای ثبت اطلاعات به کمتر از ۲٪، یعنی هر چیزی که بشه اندازه گرفت.
اهداف کیفی، اهدافی هستن که بیشتر به کیفیت، رضایت، بهبود فرآیند یا عملکرد مربوط میشن و معمولاً عدد دقیق ندارن.مثال:افزایش رضایت مشتریان، بهبود نظم و پیگیری امور، ارتقای دقت اطلاعات، بهبود ارتباط بین واحدها، حرفهایتر شدن فرآیند فروش و پشتیبانی، یعنی بیشتر روی کیفیت نتیجه تمرکز دارن)
۲. سازمان کارفرمایی
۳. برنامه زمانی کلی اولیه
۴. اطلاعات تامین مالی پروژه
۵. اسناد فنی و نقشه ها و اطلاعاتی که وضعیت پروژه را برای مناقصه گر از نظر شرایط کار تبیین کند.
۶. برنامه تدارکاتی پروژه (تدارکات خارجی و داخلی) حسب مورد
۷. قوانین خاص و مقررات اختصاصی پروژه(نظیر بیمه یا الزمات ایمنی و زیست محیطی خاص) حسب مورد
۲.تعیین معیارهای ارزیابی و وزن آنها
(معیارهای ارزیابی یعنی شاخصهایی که بر اساس آنها شرکتها را امتیازدهی میکنید.مثلاً در ارزیابی کیفی پیمانکار یا تأمینکننده، معیارها میتواند اینها باشد:سابقه کاری، توان مالی، رضایت مشتریان قبلی، کیفیت خدمات، نیروی متخصص، تجهیزات و امکانات، سرعت پشتیبانی،داشتن گواهینامهها
وزن معیارها یعنی هر معیار چقدر اهمیت دارد و چند درصد از امتیاز کل را تشکیل میدهد.چون همه معیارها ارزش یکسان ندارند.مثال:
معیار وزن کیفیت خدمات۳۵٪
سابقه کاری۲۵٪
توان مالی۲۰٪
پشتیبانی۱۰٪
گواهینامهها۱۰٪
جمع وزنها معمولاً باید ۱۰۰٪ باشد)
۳.تایید مفاد استعلام ارزیابی
(تأیید مفاد استعلام ارزیابی کیفی یعنی شرکت یا متقاضی اعلام میکند که:
متن و شرایط استعلام را مطالعه کرده،مفاد و قوانین آن را قبول دارد،و بر اساس همان شرایط در ارزیابی شرکت میکند.در واقع یک جور اعلام موافقت رسمی با شرایط ارزیابی است.مثلاً مفاد استعلام ممکن است شامل این موارد باشد:
نحوه امتیازدهی
مدارک مورد نیاز
معیارهای ارزیابی
زمان تحویل مدارک
شرایط رد یا پذیرش
تعهدات شرکتکننده
وقتی مینویسند: اینجانب مفاد استعلام ارزیابی کیفی را تأیید مینمایم یعنی: همه شرایط را خواندهام و قبول دارم)
۴.امتیاز دهی به متقاضیان در خصوص هر یک از معیارهای ارزیابی
۵.ارزیابی نهایی مناقصهگران و تهیه فهرست کوتاه مناقصهگران صلاحیت دار برای دعوت به مناقصه محدود
ماده ۸ فصل دوم – استعلام ارزیابی
الف : استعلام ارزیابی باید حداقل حاوی اطلاعات زیر باشد :
۱.نام و نشانی مناقصه گزار
۲.موضوع مناقصه
۳.مدارک صلاحیت و گواهی نامه های لازم،حسب مورد
۴.مقدار برآورد اولیه موضوع مناقصه،حسب مورد
۵.معیارهای ارزیابی
۶.اهمیت وزنی معیارهای ارزیابی، در صورتی که ارزیابی به روش وزنی انجام شود
۷.مدارک و مستندهای لازم برای تعیین امتیازهای مربوط به هر یک از معیارها،حسب مورد
۸.روش محاسبه امتیازهای مربوط به هر یک از معیارها
۹.حداقل امتیاز قابل قبول برای دعوت به مناقصه
۱۰.محل،زمان و مهلت دریافت و تحویل استعلام ها
۱۱.نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور،حسب مورد
۱۲.برنامه زمانی ارزیابی
ب : استعلامهای ارزیابی باید توسط مناقصهگران (پیمانکاران) تکمیل و در موعد مقرر به مناقصهگزار تحویل شوند. رعایت مقررات زیر در تکمیل استعلامها ضروری است :
۱. استعلام ها باید توسط اشخاص مجاز امضا و مهر شوند
۲. حسب مورد، اطلاعات مربوط به گواهینامه ها ی صلاحیت و رتبهبندی ارائه شود
۳. اسناد و مدارک درخواست شده پیوست شود
۴. اطلاعات صحیح و کامل باشد
فصل سوم – ارزیابی کیفی پیمانکاران
ماده ۱۶ فصل سوم – معیارهای ارزیابی پیمانکاران
الف – معیارهای عمومی ارزیابی کیفی مناقصهگران در کارهای پیمانکاری حداقل به شرح زیر است:
۱- تجربه (سابقه اجرایی)
۲- حسن سابقه در کارهای قبلی
(حُسن سابقه در کارهای قبلی یعنی بررسی میکنند که شرکت یا پیمانکار در پروژههای قبلی عملکرد خوب و قابل قبولی داشته یا نه.یعنی فقط سابقه داشتن مهم نیست؛ مهم این است که:
کارها را درست انجام داده باشد
بدقولی یا مشکل جدی نداشته باشد
کارفرماهای قبلی از عملکردش راضی باشند.
معمولاً این موارد را بررسی میکنند:
کیفیت اجرای کارهای قبلی
تحویل بهموقع پروژهها
خوشقولی و تعهدرضایت کارفرمایان قبلی
نداشتن فسخ قرارداد یا شکایت جدی
پشتیبانی و پاسخگویی مناسب
توان همکاری حرفهای
برای اثبات حسن سابقه معمولاً این مدارک را میخواهند:
رزومه پروژههاقراردادهای قبلی
گواهی حسن انجام کار
معرفینامه یا رضایتنامه کارفرما
لیست مشتریان
۳- توان مالی
ب – در کارهای پیمانکاری که برآورد آنها بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد، علاوه بر معیارهای مذکور در بند “الف”، باید حداقل معیارهای زیر نیز لحاظ شود:
۱- توان تجهیزاتی
۲- توان فنی و برنامهریزی
پ – در کارهای پیمانکاری “طرح و ساخت” و پیمانکاری “بهرهبرداری” علاوه بر معیارهای بندهای “الف” و “ب” این ماده، برای ارزیابی کیفی مناقصهگران، باید حداقل معیارهای زیر نیز لحاظ شود:
۱- دانش فنی در زمینه مطالعه و طراحی
۲- تجربه در زمینه تأمین کالا
۳- توان مدیریتی
ماده ۱۷ فصل سوم – ارزیابی تجربه پیمانکاران
الف – ارزیابی تجربه پیمانکار (سابقه اجرایی) بر اساس اطلاعات مربوط به تعداد و نوع کارهای مشابه انجام شده در رشته و زمینه کار در پنج سال گذشته تعیین میشود.حداکثر امتیاز در صورتی احراز میشود که چهار کار مشابه با حجم معادل یا بیشتر از موضوع مناقصه توسط پیمانکار اجرا شده باشد و برای مقادیر کمتر، امتیاز تجربه به تناسب کاهش مییابد.
تبصره- اگر متقاضیان ارزیابی دارای تجربه قابل مقایسه با پروژه پیشنهادی باشند، نباید آنها را تنها به دلیل نداشتن تجربه اجرایی دقیقاً مشابه پروژه مورد مناقصه حذف کرد.
ب – در استعلام ارزیابی مناقصاتی که مبلغ برآوردی آنها بیش از یکصد برابر مبلغ معاملات متوسط باشد، برای امتیازدهی تجربه میتوان تعداد و حجم کارهای واجد امتیاز را کمتر از موارد مذکور در بند “الف” این ماده تعیین کرد.
ماده ۱۸ فصل سوم – ارزیابی حسن سابقه در کارهای قبلی
الف – برای تعیین امتیاز حسن سابقه در کارهای قبلی، اخذ اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته شامل نشانی و مقام مطلع در دستگاههای کارفرمایی، موضوع و مبلغ قراردادها و نام و نشانی دستگاه نظارت در آن قراردادها از طریق استعلام ضروری است.
ب – امتیاز ارزیابی کارفرمایان کارهای قبلی نسبت به مواردی نظیر کیفیت کار، کفایت کادر فنی و زمان بندی پروژه تعیین میشود. سازمان موظف است درچهارچوب این بند نسبت به تهیه دستورالعمل برای ارزیابی کارهای پیمانکاران به وسیله کارفرمایان قبلی اقدام کند.
پ – میانگین امتیاز ارزیابی کارفرمایان کارهای قبلی در پنج سال گذشته، ملاک تعیین امتیاز یادشده خواهد بود.
ماده ۱۹ فصل سوم – ارزیابی توان مالی پیمانکاران
الف – ارزیابی توان مالی پیمانکاران بر اساس اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته تعیین میشود.
ب – حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز میشود که مبلغ برآوردی مناقصه معادل یا کمتر از یکی از مقادیر زیر باشد:
۱- پنجاه برابر مالیات متوسط سالانه یا هفتاد برابر بیمه تأمین اجتماعی قطعی یا علیالحساب پرداخت شده
۲- سه برابر درآمد ناخالص سالانه، مستند به صورت وضعیتهای قطعی یا موقت
۳- پنج برابر داراییهای ثابت، مستند به اظهارنامه مالیاتی یا گواهی بیمه داراییها یا دفاتر قانونی
۴- تأیید اعتبار از سوی بانک یا مؤسسات مالی و اعتباری معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه
تبصره ۱- بالاترین عدد کسب شده از جزءهای (۱) تا (۳) بند “ب” این ماده، مبنای محاسبات میباشد و در صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردی مناقصه کمتر باشد، امتیاز مالی به تناسب کاهش مییابد.
ماده ۲۰ فصل سوم – ارزیابی توان تجهیزاتی
الف – نحوه تعیین امتیاز توان تجهیزاتی پیمانکاران با توجه به ماهیت کار و ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز در استعلام ارزیابی تعیین میشود. در صورتی که امکان تامین حداقل ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز پروژه احراز شود، حداکثر امتیاز توان تجهیزاتی به پیمانکار تعلق میگیرد.
ب – درصورت نیاز پروژه به ماشین آلات خاص، کارفرما میتواند از پیمانکار نحوه تامین ماشینآلات یاد شده را درخواست کند. در این قبیل موارد، پیمانکار میتواند به جای اسناد مالکیت، موافقتنامه اجاره ماشین آلات را همراه با اسناد معتبر برای کارفرما ارائه کند.
ماده ۲۱ فصل سوم – ارزیابی توان فنی و برنامهریزی
الف – ارزیابی توان فنی و برنامهریزی پیمانکاران بر اساس حداقل معیارهای زیر انجام میشود:
۱- کفایت کارکنان کلیدی
۲- توان برنامهریزی و کنترل پروژه
ب – اگر در گزارش شناخت سازمان خاصی برای اجرای پروژه پیشنهاد شده باشد، در صورت معرفی کارکنان کلیدی صلاحیتدار
پ – حداکثر امتیاز مربوط به برنامهریزی و کنترل پروژه در صورتی احراز میشود که در سوابق پنج ساله گذشته پیمانکار، حداقل دو پروژه بدون تأخیر غیرمجاز (تا تحویل موقت) وجود داشته باشد.
ماده ۲۲ فصل سوم – گواهینامه صلاحیت پیمانکاری
الف – در مناقصات پیمانکاری داخلی، مناقصهگران باید گواهینامه صلاحیت معتبر داشته باشند.
ب – مناقصهگزار در مناقصات پیمانکاری بینالمللی، برای مناقصهگران داخلی گواهینامه صلاحیت معتبر و برای مناقصهگران خارجی همکار پیمانکار داخلی، باید حسب مورد، گواهیهای صادر شده توسط اتاق بازرگانی کشور متبوع، مستندهای ثبتی، اسناد بیمه و عملکرد مالی، مجوزهای قانونی خاص و سوابق کار از کارفرمایان قبلی را درخواست کند.
تبصره- مناقصهگران خارجی برای ارزیابی کیفی، باید حداقل دو سال سابقه کار یا یک کار مشابه و مرتبط با موضوع مناقصه را انجام داده باشند.
ماده ۲۳ فصل سوم – ظرفیت کاری پیمانکاران
الف- ظرفیت پیمانکاران بر اساس آییننامه طبقهبندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران موضوع تصویبنامه شماره ۴۸۰۱۳/ت۲۳۲۵۱ هـ مورخ ۱۱/۱۲/۱۳۸۱ و اصلاحات بعدی آن تعیین، بهنگام و در پایگاه ملی اطلاعرسانی مناقصات منتشر خواهد شد.
ب – مناقصهگزار موظف است ظرفیت کاری پیمانکاران را طبق استعلام ارزیابی با استفاده از گزارشهای خوداظهاری و اطلاعات منتشر شده در پایگاه ملی اطلاعرسانی مناقصات بر اساس معیارهای زیر ارزیابی کند:
۱- پایه و رشته پیمانکاری
۲- توان مالی، تجهیزاتی و تدارکاتی
۳- تعداد کارهای در دست انجام
پ – ارجاع کارهای بیشتر از ظرفیت کاری پیمانکاران با شرایط زیر مجاز است:
۱- ارجاع کار تا بیست و پنج درصد بالاتر از ظرفیت کاری پیمانکار، منوط به تأیید کمیته فنی- بازرگانی است.
۲- در صورتی که تعداد پیمانکاران دارای ظرفیت در رشته و پایه مورد نظر در فهرست کوتاه، کمتر از تعداد مذکور در جزء (۱) بند”الف” ماده (۱۰) این آییننامه باشد، مناقصهگزار میتواند فهرست کوتاه را با استفاده از سایر پیمانکارانی که ظرفیت کاری آنها تکمیل باشد یا پیمانکاران پایه بعدی از طریق ارزیابی کیفی تکمیل کند.
فصل چهارم- ارزیابی کیفی تأمینکنندگان
ماده ۲۴ فصل چهارم – معیارهای ارزیابی تأمینکنندگان
الف – ارزیابی کیفی تأمینکنندگان بر اساس حداقل معیارهای زیر انجام میشود:
۱- توان مالی
۲- ارزیابی مشتریان قبلی و حسن شهرت
۳- استانداردهای تولید
ب – اگر مبلغ برآوردی تأمین کالا بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد،علاوه بر معیارهای بند “الف” این ماده، باید معیارهای زیر نیز منظور شود:
۱- نظام کیفیت و نحوه تضمین محصولات (گارانتی)
۲- ظرفیت تولید
پ – چنانچه به تشخیص مناقصهگزار معیارهای دیگری علاوه بر معیارهای یاد شده در بند “الف” این ماده لازم باشد، اهمیت وزنی و روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود.
ماده ۲۵ فصل چهارم – ارزیابی توان مالی تأمینکنندگان
الف – ارزیابی توان مالی تأمینکنندگان بر اساس اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته تعیین میشود.
ب – حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز میشود که مبلغ برآوردی مناقصه معادل یا کمتر از یکی از مقادیر زیر باشد:
۱- یکصد برابر مالیات متوسط سالانه، مستند به اسناد مالیاتهای قطعی و علیالحساب پرداخت شده
۲- بیست و پنج درصد فروش آخرین سال تولید، مستند به قراردادها و اسناد فروش یا صورتهای مالی تأیید شده
۳- ده درصد داراییهای ثابت، مستند به اظهارنامه رسمی یا گواهی بیمه داراییها
۴- تأیید اعتبار از سوی بانک یا مؤسسات مالی و اعتباری معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه
تبصره ۱- بالاترین عدد کسب شده از جزءهای (۱) تا (۳) بند “ب” این ماده، مبنای محاسبات میباشد و در صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردی مناقصه کمتر باشد، امتیاز مالی به تناسب کاهش مییابد.
تبصره ۲- در صورت ضرورت، نسبتهای فوق با توجه به شرایط اقتصادی و اجرایی با پیشنهاد سازمان و تصویب هیئت وزیران بهنگام میشود.
ماده ۲۶ فصل چهارم – ارزیابی مشتریان قبلی
الف – برای تعیین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی از کالای مورد نظر، اخذ اطلاعات مربوط به نشانی مشتریان عمده، موضوع و مبلغ قراردادها از طریق استعلام ارزیابی لازم است.
تبصره- ارزیابی مشتریان قبلی از طریق خود اظهاری و ارائه مدارک لازم و با تشخیص و مسئولیت مناقصهگزار قابل پذیرش میباشد
ب – امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی با توجه به مواردی نظیر کیفیت کالا، عملکرد در دوره بهرهبرداری، کیفیت خدمات پشتیبانی و انجام بموقع تعهدات تعیین میشود.
پ – میانگین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی در حداکثر پنج سال گذشته، ملاک تعیین امتیاز یادشده خواهد بود.
ماده ۲۷ فصل چهارم – ارزیابی استانداردها
الف – اگر حداقل استانداردهای الزامی در استعلام ارزیابی قید شده باشد، متقاضیان باید حصول استانداردهای یادشده را اثبات کنند. این استانداردها میتواند شامل استانداردهای کیفیت، استانداردهای تولید، نصب یا بهرهبرداری باشد. چنانچه استانداردهای لازم تأمین نشود، میتوان مناقصهگران فاقد شرایط را بدون در نظر گرفتن سایر معیارها رد کرد. ارائه اسناد و گواهینامههای معتبر یا بازدید کارشناسی می تواند ملاک عمل قرار گیرد. حتی المقدور در صورت وجود استفاده از استانداردهای بومی و ایرانی اولویت دارد.
ب – اگر استانداردهای ترجیحی که کارایی، دوام و سایر ویژگیهای فنی کالا را بیش از حداقل مورد نیاز تأمین میکنند، در استعلام ارزیابی تعیین شده باشند، برای امتیازدهی استانداردها میتوان به روش متعارف (مذکور در بند “ب” ماده (۹) این آییننامه) عمل کرد و در این صورت، روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود.
ماده ۲۸ فصل چهارم – نظام تضمین کیفیت
الف – نظام تضمین کیفیت بر اساس گواهینامههای تضمین کیفیت نظیر سری ISO ۹۰۰۰ یا سایر گواهینامههای معتبر کیفیت تعیین می شود. در موارد خاصی که گواهینامه های تضمین کیفیت موجود نباشد، باید با توافق کارفرما و مناقصه گر روشهایی نظیر بیمه نامه یا بازرسی فنی حین ساخت پیش بینی شود.
ب ـ موارد زیر باید بر اساس خود اظهاری مناقصه گران تعیین شود. حداقل های مربوط به هر مورد نیز باید حسب مورد در اسناد استعلام قید شود:
۱ـ نحوه تضمین محصولات و گارانتی
۲ـ نحوه تأمین خدمات پس از فروش (وارانتی) در محل استفاده
۳ـ چگونگی بسته بندی و حمل و نقل
۴ـ چگونگی نصب
۵- آموزش کاربرد و نگهداری و تعمیرات
ماده ۲۹ فصل چهارم – ظرفیت تولید
ظرفیت تولید بر اساس بازدید، ارائه پروانهها یا مجوزهای تولید تعیین میشود. هرگاه اثبات شود که مناقصهگری به دلیل تکمیل ظرفیت تولید، قادر به تأمین کالای مورد مناقصه نیست، بدون در نظرگرفتن سایر معیارهای مندرج در ماده (۲۴) این آیین نامه از فهرست کوتاه حذف میشود.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.